Tài sản công là gì? Quy định về tài sản công mới nhất

Tài sản công là gì? Quy định mới nhất về tài sản công? Để giúp bạn nắm bắt thông tin đáng tin cậy, bài viết này của MISA  đã tổng hợp các quy định pháp lý quan trọng về tài sản công được cập nhật mới nhất.

1. Tài sản công là gì?

Căn cứ, theo Khoản 1 Điều 3 Luật Quản lý sử dụng tài sản công quy định tài sản công là tài sản thuộc sở hữu của Nhà nước, chính quyền địa phương hoặc các tổ chức công cộng, được sử dụng để phục vụ lợi ích chung, thực hiện chức năng quản lý nhà nước hoặc cung cấp dịch vụ công.

Tài sản công bao gồm:

• Tài sản công phục vụ hoạt động quản lý, cung cấp dịch vụ công, bảo đảm quốc phòng, an ninh tại cơ quan, tổ chức, đơn vị;
• Tài sản kết cấu hạ tầng phục vụ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng;
• Tài sản được xác lập quyền sở hữu toàn dân;
• Tài sản công tại doanh nghiệp;
• Tiền thuộc ngân sách nhà nước, các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, dự trữ ngoại hối nhà nước;
• Đất đai và các loại tài nguyên khác.

Căn cứ Luật Quản lý, sử dụng tài sản công 2017 quy định thẩm quyền quản lý tài sản công được thực hiện theo phân cấp sau đây:

• Quốc hội quyết định các chính sách, nguyên tắc, tiêu chí phân bổ tài sản công quan trọng, như ngân sách nhà nước, tài sản công phục vụ lợi ích quốc gia.
• Chính phủ tổ chức thực hiện quản lý thống nhất tài sản công trên phạm vi cả nước; Ban hành quy định, chính sách liên quan đến quản lý, sử dụng, khai thác tài sản công; Quyết định việc quản lý các tài sản công có giá trị lớn, như tài sản kết cấu hạ tầng trọng điểm, dự trữ ngoại hối.
• Thủ tướng Chính phủ, quyết định hoặc phân cấp quản lý các tài sản công quan trọng, như giao đất, thu hồi đất, chuyển nhượng tài sản công có giá trị lớn và phê duyệt phương án sử dụng tài sản công cho các dự án đầu tư, phát triển.
• Bộ Tài chính cơ quan đầu mối quản lý tài sản công trên phạm vi cả nước. Xây dựng, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát việc quản lý, sử dụng tài sản công. Quản lý trực tiếp các tài sản như ngân sách nhà nước, quỹ tài chính ngoài ngân sách, tài sản tịch thu, sung công.
• Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, quản lý tài sản công trong phạm vi ngành, lĩnh vực được giao, như Bộ Giao thông Vận tải quản lý hạ tầng giao thông, Bộ Quốc phòng quản lý tài sản quốc phòng. Quyết định việc mua sắm, chuyển nhượng, thanh lý tài sản công thuộc phạm vi quản lý.
• Ủy ban nhân dân (UBND) các cấp quản lý tài sản công tại địa phương, như đất đai, tài sản hạ tầng công cộng, trụ sở cơ quan địa phương và quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất theo thẩm quyền. Đồng thời, giám sát việc sử dụng tài sản công tại các đơn vị sự nghiệp công lập, doanh nghiệp nhà nước ở địa phương.
• Cơ quan, tổ chức, đơn vị được giao quản lý tài sản công trực tiếp quản lý, sử dụng tài sản công được giao (trụ sở, thiết bị, đất đai) và chịu trách nhiệm bảo toàn, phát triển giá trị tài sản và báo cáo cơ quan cấp trên.
• Ngân hàng Nhà nước có trách nhiệm quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước và các tài sản tài chính liên quan.

2. Quy định mới nhất về tài sản công

2.1 Quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công

Căn cứ, theo Điều 24 Luật Quản lý quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công được sử dụng làm căn cứ để lập kế hoạch và dự toán ngân sách; giao, đầu tư xây dựng, mua sắm, thuê tài sản, khoán kinh phí sử dụng tài sản công; quản lý, sử dụng và xử lý tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị.

Những quy tắc này quy định rất rõ về:

• Số lượng: Ví dụ, một cơ quan được có tối đa bao nhiêu xe ô tô? Một cán bộ được cấp mấy máy tính?
• Chủng loại: Ví dụ, chức vụ nào thì được đi xe loại gì, bao nhiêu chỗ ngồi?
• Diện tích: Ví dụ, phòng làm việc của Giám đốc Sở được rộng tối đa bao nhiêu mét vuông?
• Mức giá: Ví dụ, được mua máy tính, máy in với giá tối đa là bao nhiêu tiền?

Mục đích chính của quy định tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công nhằm đảm bảo tài sản công được mua sắm và sử dụng một cách hợp lý, hiệu quả, tránh lãng phí, không mua đồ quá xa xỉ, không cần thiết. Đồng thời, đảm bảo sự công bằng giữa các cơ quan, đơn vị và các chức vụ khác nhau. Tránh tình trạng nơi có quá nhiều, nơi lại quá thiếu.

MISA meInvoice – Phần mềm hóa đơn điện tử được tin dùng hàng đầu hiện nay. TƯ VẤN & DEMO 1:1 CÙNG CHUYÊN GIA MIỄN PHÍ!

 

2.2 Quy định thẩm quyền ban hành định mức sử dụng tài sản công

Căn cứ theo Điều 26 Luật Quản lý sử dụng tài sản công quy định về thẩm quyền ban hành tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công như sau:

• Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức cho:
  • Trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp.
  • Xe ô tô.
  • Tài sản công của cơ quan Việt Nam ở nước ngoài.
• Thủ tướng Chính phủ quy định tiêu chuẩn, định mức cho:
  • Tài sản đặc biệt của lực lượng vũ trang.
  • Nhà ở công vụ.
  • Máy móc, thiết bị và tài sản công phổ biến (trừ tài sản do Chính phủ quy định)
• Bộ, cơ quan ngang Bộ, căn cứ quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các Bộ/cơ quan ngang Bộ quy định chi tiết hướng dẫn về tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản chuyên dùng thuộc lĩnh vực quản lý nhà nước của mình.
• Bộ, cơ quan trung ương, căn cứ quy định của cấp có thẩm quyền cao hơn quyết định áp dụng tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản chuyên dùng tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý.
• Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, căn cứ quy định của cấp có thẩm quyền quyết định áp dụng tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản chuyên dùng tại các cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc phạm vi quản lý của địa phương.
• Đối với tài sản công khác cơ quan, người có thẩm quyền Bộ, cơ quan trung ương quyết định tiêu chuẩn định mức để áp dụng trong phạm vi quản lý của mình.
• Đơn vị sự nghiệp công lập tự chủ chi thường xuyên và chi đầu tư thì người đứng đầu đơn vị được quyết định áp dụng tiêu chuẩn, định mức sử dụng tài sản công  tại đơn vị mình.

2.3 Hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý và sử dụng tài sản công

Căn cứ, Điều 10 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, các hành vi bị nghiêm cấm trong quản lý và sử dụng tài sản công bao gồm:

• Lợi dụng, lạm dụng chức vụ, quyền hạn để chiếm đoạt, chiếm giữ hoặc sử dụng trái phép tài sản công.
• Đầu tư, xây dựng, mua sắm, giao, thuê, sử dụng tài sản công không đúng mục đích, chế độ, vượt tiêu chuẩn, định mức.
• Giao tài sản công cho cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân vượt tiêu chuẩn, định mức hoặc cho đối tượng không có nhu cầu sử dụng.
• Sử dụng xe ô tô và tài sản công khác do tổ chức, cá nhân tặng cho không đúng mục đích, chế độ, vượt tiêu chuẩn, định mức.
• Sử dụng hoặc không sử dụng tài sản công gây lãng phí; sử dụng tài sản công vào mục đích kinh doanh, cho thuê, liên doanh, liên kết không phù hợp với mục đích sử dụng, làm ảnh hưởng đến chức năng, nhiệm vụ được giao; sử dụng tài sản công để kinh doanh trái pháp luật.
• Xử lý tài sản công trái quy định của pháp luật.
• Hủy hoại hoặc cố ý làm hư hỏng tài sản công.
• Chiếm đoạt, chiếm giữ, sử dụng trái phép tài sản công.
• Không thực hiện hoặc thực hiện không đầy đủ trách nhiệm, nghĩa vụ trong quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật.
• Các hành vi bị nghiêm cấm khác trong quản lý, sử dụng tài sản công theo quy định của pháp luật có liên quan.

2.4 Điều kiện để được bán tài sản công là gì?

Căn cứ, Điều 43 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công quy định điều kiện để được bán tài sản công như sau:

• Nhà nước đã thu hồi tài sản này và quyết định sẽ bán hoặc thanh lý nó đi.
• Cơ quan đang dùng không còn nhu cầu sử dụng nữa và quan trọng là tài sản này cũng không thể hoặc không hợp lý nếu chuyển cho cơ quan khác tiếp tục sử dụng
• Ví dụ do cơ quan đó thay đổi nhiệm vụ, bị sáp nhập, giải thể…
• Việc bán là một phần của kế hoạch sắp xếp lại, tổ chức lại toàn bộ nhà cửa, đất đai, tài sản của cơ quan, đơn vị đó.
• Tài sản cần được thanh lý để bán vì đã hết hạn sử dụng theo quy định hoặc bị hỏng nặng đến mức không thể sửa chữa được nữa, nếu có sửa thì cũng không có hiệu quả, tốn kém; Là nhà làm việc hoặc tài sản khác gắn liền với đất mà có quyết định của cấp có thẩm quyền yêu cầu phải phá dỡ.

MISA meInvoice – Phần mềm hóa đơn điện tử được tin dùng hàng đầu hiện nay.

3. Giải đáp thắc mắc về tài sản công

Câu 1: Doanh nghiệp tư nhân có được thuê/sử dụng tài sản công không?

Trả lời: Điều 55, Điều 57 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công doanh nghiệp tư nhân có thể được thuê hoặc sử dụng tài sản công trong một số trường hợp sau đây:

• Thuê tài sản công:
  • Các đơn vị sự nghiệp công lập như trường học, bệnh viện công… được phép cho thuê tài sản công khi tài sản đó tạm thời nhàn rỗi, chưa cần dùng ngay, sử dụng chưa hết công suất… và phải được cấp có thẩm quyền phê duyệt đề án.
  • Một số cơ quan nhà nước cũng có thể cho thuê phần diện tích trụ sở, cơ sở vật chất chưa sử dụng hết công suất theo quy định.
• Sử dụng tài sản công thông qua liên doanh, liên kết:
  • Các đơn vị sự nghiệp công lập cũng được phép sử dụng tài sản công để liên doanh, liên kết với các tổ chức, cá nhân để thực hiện các dự án phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, khi được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
• Mua tài sản công khi Nhà nước bán:
  • Khi Nhà nước có quyết định bán tài sản công, việc bán thường được thực hiện qua đấu giá công khai. Doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn có quyền tham gia các cuộc đấu giá này để mua tài sản.
• Tham gia các dự án đầu tư theo hình thức đối tác công tư: 
  • Doanh nghiệp tư nhân có thể đầu tư, xây dựng, quản lý, vận hành các công trình hạ tầng hoặc cung cấp dịch vụ công. Trong quá trình này, họ được phép sử dụng, khai thác tài sản công theo hợp đồng dự án ký kết với cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
• Thuê đất công:
  • Doanh nghiệp tư nhân được Nhà nước cho thuê đất để thực hiện các dự án đầu tư, sản xuất kinh doanh theo quy hoạch và quy định của Luật Đất đai.

Câu 2: Việc sử dụng tài sản công sai mục đích bị xử lý thế nào?

Trả lời: Việc sử dụng tài sản công sai mục đích là một hành vi bị nghiêm cấm theo Điều 10 Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Tùy thuộc vào chủ thể vi phạm, tính chất, mức độ nghiêm trọng của hành vi và hậu quả gây ra, việc xử lý có thể bao gồm một hoặc nhiều hình thức sau:

• Buộc dừng ngay hành vi, thu hồi lại tài sản và khắc phục hậu quả.
• Xử lý kỷ luật nếu là cán bộ, công chức, viên chức khiển trách đến buộc thôi việc.
• Phạt tiền hành chính theo quy định, có thể rất nặng có thể lên đến 100 triệu đồng
• Truy cứu trách nhiệm hình sự nếu gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng hoặc có yếu tố tham nhũng.
• Bồi thường thiệt hại nếu gây ra mất mát, hư hỏng.

Qua bài viết này, MISA  hy vọng đã cung cấp cho bạn cái nhìn tổng quan, chính xác và cập nhật nhất về tài sản công là gì cũng như các quy định pháp lý quan trọng liên quan. Với Phần mềm Xử lý hóa đơn MISA meInvoice, các đơn vị và doanh nghiệp có thể dễ dàng quản lý hóa đơn điện tử đầu vào, đảm bảo tính hợp lệ, hợp pháp, tiết kiệm thời gian và nguồn lực cho công tác tài chính – kế toán.